Publikimi i Raportit të Monitorimit,“Qeverisja Lokale në Ferizaj, Kaçanik, Shtime dhe Hani i Elezit”
10/08/201110 gusht 2011, Ferizaj – Iniciativa për Progres (INPO) publikon raportin “Qeverisja Lokale në Ferizaj, Kaçanik, Shtime dhe Hani i Elezit” bazuar në monitorimin e punës së këtyre komunave gjatë periudhës Janar-Qershor 2011. Monitorimi është fokusuar në Asamblenë komunale dhe Ekzekutivin e komunës.
Metodologjia e përdorur në hartimin e këtij raporti përfshin elemente të hulumtimit cilësor, sasior dhe krahasues dhe adreson progresin organeve komunale lidhur me premtimet dhe pritjet e qytetarëve, parimet e qeverisjes së mirë dhe transparente dhe adresimin e problemeve me të cilat përballen komunat.
Nga të gjeturat e monitorimit, INPO vlerëson se qeverisja në Komunën e Ferizajt ka shumë probleme, përkundër disa të arriturave në fusha të caktuara. Nga rrethi i përgjegjësive të cilin e ka, Komuna e Ferizajt nuk është duke treguar rezultate apo shënojë ndonjë progres në atë nivel sa të ndryshojë në mënyrë të dukshme gjendjen aspak të mirë në qytetin e Ferizaj.
Në kuadër të transparencës dhe llogaridhënies, që paraqesin dy prej shtyllave kryesore të funksionimit të institucioneve publike, Komuna e Ferizajt mbetet relativisht e mbyllur për qytetarë dhe OJQ-të. Shqetësuese për INPO-n ka qenë qëndrimi i Kryetarit të Komunës lidhur kërkesat zyrtare për qasje në dokumentet zyrtare. Edhe me rastin këtyre kërkesave Kryetari keqpërdor pozitën të cilën e ka, në shkelje të ligjit për Qasje në Dokumente Zyrtare, duke e injoruar plotësisht kërkesën e INPO-s. Me 21 janar 2011 INPO ka parashtruar një kërkesë të tillë zyrtare në adresë të Kryetarit të Komunës së Ferizajt Bajrush Xhemaili, ku ka kërkuar të ketë qasje në planin e punës së kryetarit për vitin 2011. Kryetari i Komunës së Ferizajt z Xhemaili, nuk ka ofruar asnjë përgjigje qoftë zyrtare ose verbale për kërkesën e parashtruar të regjistruar më datën 21 janar 2011.
Sa i përket llogaridhënies nga ana e Kryetarit të Komunës, ka pengesa serioze, kjo në raport me Kuvendin e Komunës. Mbledhjet e Kuvendit të Komunës nuk kanë pasur peshë të madhe për kryetarin Xhemaili, ku gjatë katër muajve të parë vetëm një herë ka marrë pjesë në seancë të Kuvendit të Komunës, dhe atë në seancën ku u diskutua raporti një vjetor i punës së kryetarit.
Sa i përket marwdhënieve me shoqërinë civile dhe qytetarë Kryetari i Komunës vazhdon të jetë tërësisht i mbyllur ndaj INPO-s si një ndër organizatat lidere të shoqërisë civile në qytetin e Ferizajt. Gjatë zgjedhjeve të 2009, INPO publikoi Raportin me të dhëna nga hulumtimi i Biografive të kandidatëve për poste publike, në të cilin Kryetari Xhemajli së bashku me 9 persona të tjerë të partive të ndryshme është evidentuar në listën e personave të cilët ishin përballur dhe kishin probleme me ligjet e Republikës së Kosovës dhe si të tillë nuk meritonin votën e qytetarëve të Ferizajt për të qeverisur me qytetin e Ferizajt. Bashkëpunimi me INPO-n është ndërprerë që nga ajo kohë duke e quajtur organizatën tonë si të njëanshme dhe të ndikuar. Pa marrë parasysh se cili është mendimi i Kryetarit për INPO-n ai është nën detyrë ligjore që të bashkëpunoj dhe të takohet me qytetarët dhe OJQ-ët e interesuar lidhur me punën e Komunës.
Përgjegjshmëria e zyrtarëve të të gjithë sektorëve nën udhëheqjen e tij mbetet e zbehtë dhe jo efikase. Krejt kjo ka marrë si shkas tejkalimi i kompetencave dhe dhënia e vendimeve për shfrytëzim të hapësirave publike për vendosjen e billbordave dhe reklamave ndriçuese pa procedurë tenderuese dhe mos respektim të procedurave ligjore nga Drejtoria e Urbanizmit, Pronës, Kadastrit, Gjeodezisë dhe Mbrojtjes së Mjedisit. Gjithashtu vazhdimi i ndërtimeve pa leje, uzurpimi i hapësirave publike tregon angazhimin e Drejtorisë së Inspeksionit në parandalimin e ndërtimeve të egra dhe uzurpim të hapësirave publike. Zyrtarët komunal nën udhëheqjen e kryetarit jo gjithherë i qëndrojnë prapa obligimeve dhe përgjegjësisë së tyre.
Zhvillim me pasoja negative në Ferizaj ka qenë mungesa e udhëheqësit të personelit në Administratën Komunale të Ferizajt për disa muaj. Ky post i rëndësishëm komunal ushtrohet nga ushtrues detyre duke tejkaluar afatet e parapara ligjore. Emërimi në një pozitë të tillë, bazuar në nenin 60, të ligjit për Vetë Qeverisja Lokale është kompetencë e Kryetarit të Komunës. Kryetari i Komunës së Ferizajt, ka emëruar një ushtrues detyre, i cili tash e disa muaj është duke ushtruar këtë funksion, gjë që bie ndesh me Ligjin për Vetëqeverisjen Lokale, përkatësisht nenin 66.5 ku thuhet se brenda 60 ditësh, Kryetari rekruton udhëheqësin e personelit.
Sa i përket Asamblesë Komunale gjatë periudhës raportuese Janar – Qershor 2011 nuk kanë ndikuar në mënyrë të dukshme në përmirësimin e jetës së qytetarëve. INPO është e shqetësuar se opozita nuk është mirë e organizuar në punën e saj në Kuvend dhe nuk ka ide e plan-program të qartë të cilat do ti promovonte me punën në asamble dhe të cilat do ti ofronte si alternativë, programeve të partisë në pushtet. Kjo si shtesë e faktit se opozita nuk ka luajtur një rol aktiv. Shikuar në perspektivën tjetër, as pozita nuk është se ka pasur një strategji se si do ta përdor Kuvendin për arritjen e synimeve të saj dhe një agjendë të çështjeve me rëndësi për të.
Në fushën e arsimit problem shumë serioz paraqitet siguria në shkolla. Gjatë monitorimit tonë e kemi vërejtur se niveli i sigurisë është shqetësues, posaçërisht në shkolla të mesme të Komunës së Ferizajt ku edhe kanë ndodhur shume incidente duke u përdorur armë zjarri dhe armë të ftohta. Gjithashtu edhe suksesi dhe të arritur në procesin mësimor kanë shënuar rënie. Suksesit e nxënësve në shkollat e komunës së Ferizajt e tregon edhe testi kombëtare i maturës shtetërore, ku vetëm 34.06% e maturantëve arritën rezultate pozitive
Nota e mirë i është dhënë Komunës sa i përket shpenzim të fondeve publike. Ndarja e buxhetit karakterizohet me rritjen e vlerës buxhetore në kategorinë e investimeve kapitale për 402.309 euro apo 6.4% krahasuar me vitin 2010. Subvencionet kanë shënuar rritje prej 3.14 % , mjete të cilat do të përdoren për realizmin e projekteve kulturore, sportive, si dhe për zbutjen e problemeve sociale për kategoritë e dëshmorëve, invalidëve të luftës si dhe nga kjo kategori do të bëhet ndarja e bursave për student.